Cekeme-ceke oyunu, iki binicinin 10 metre çapında bir daire ortasına konulmuş, keçi karkasını at üzerinden eğilerek yerden alıp, daire dışına çıkarama şeklinde yapılan bir atlı mücadele oyundur. Cekeme-ceke oyununun etimoloji ve terminolojisi, kural ve kaideleriyle birlikte anlatmaya, tanıyıp tanıtmaya çalışıp, spor literatürüne kazandırmaktır.
Cekeme-ceke, atlı-göçebe kültürünün ürünü olup, arkaik kültür kodları taşıyan tarihsel içerikli ve istekli bir oyundur. Milli nitelikli kodların canlı tutulması, kuşaklar arası bağın kopmamasına ve aynı millet olmanın şuuruna varılmasını, ruhen ve bedenen sağlıklı nesillerin yetişmesini sağlayacaktır.
Nitel araştırma kapsamında alan çalışması ile yapılandırılmamış gözlem ve betimsel araştırma desenlerine başvuruldu.
Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan ile sınırlandırılmıştır.
Sonuç:
Yeke-yek oyunu, tamamiyle ‘kök-börü’ oyununda tekâmülleşme niyeti taşımakta olduğu; kök-börü oyununun tüketilmesinde görülen imge, simge, sembol gibi arkaik kültür kodlarının, bu oyunda da sergilendiği; oyunun geleneksel spor dünyasında sadece Kazak, Kırgız ve Özbekler’de uygulandığı; bunlardan Kırgızlar’da diğerlerinden daha sosyal yapı ve yaşayışta popüler olduğu sonucuna varılmıştır.
Selçuklu, Osmanlı ve Türkiye de varyantlarına rastlanılmış, bazılarına ise rastlanılamamıştır.
Türkmen M. & Alimov U. (2020). “Türkistan’da Popüler Bir Atlı Oyun: Cekeme-Ceke / Jekpe-Jek (Yeke-Yek / Teke-Tek) / A Popular Horse Game in Turkestan: Jekpe-Jek (One To One)”, The Journal of International Social Research, 13-(74): 601-607.
Tam metin için tıklayınız.