Dilimize birçok Arapça kelime girdiği gibi cirit de Arapça “cılınd” kelimesinden Osmanlı döneminde Türkçeye girmiştir.
Cirit, at üzerinde süngü ve mızrağın düşmana daha iyi savrulması amacıyla ortaya çıkmış bir oyundur (Türkmen, 1996: 128). Bu durumda tüm sporların proto tipinde olduğu gibi cirit aletinin savaşçı becerileri geliştirmek için ortaya çıktığı, bu savaş eğitimi malzemesiyle at üzerinde alıştırmalar yapılmak suretiyle zamanla kurallı bir oyun şeklini almış, hatta riskli bir oyun olmasına rağmen yine zamanla da eğlence unsuru olabilmiştir. Başka bir deyişle cirit, arkaiki olan ve Türkçe “süngü”, Farsça “nayza”, Arapça “mızrak”, Rumca “güder” denen uzun ve delici olan, bu yakından av ve savaş aletlerini uzaklaşan hedefe at üzerinden fırlatmak amacıyla kısaltılmış şeklidir.
Cirit oyununun proto tipi; hala Orta Asya Türk halklarında nadiren de olsa oynanmakta olan “Sayış” oyununun Osmanlı’da geliştirilmiş bir tekamülüdür (Türkmen, 1996: 129). Atlı Cirit oyunu Türkiye’de yerli yazarların belirttiği gibi Orta Asya Türk halklarında oynanmamıştır.
Türkmen, M., Kaya, A. “Osmanlı’dan Günümüze: Atlı Cirit Oyunları”. Sporda Bilimsel ve Akademik Yaklaşımlar 6, s1-28.
Tam metin için tıklayınız.