Ata Sporları Federasyonu
  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram
  • Youtube
  • Linkedin
  • İletişim

Kırkpınar Güreşleri'nin Halk Bilimsel Açıdan İncelenmesi

Kırkpınar Güreşleri'nin Halk Bilimsel Açıdan İncelenmesi
Paylaş:
Halkbilimi, bir ülke ve ya belirli bir sahaya ilişkin maddi ve manevi alandaki kültürel öğeleri konu edinen ve bunları kendine özgü disiplin ve kuramlarıyla derleyen, sınıflandıran, çözümleyen ve sonrasında bütün çalışmaları sentezleyerek bir bileşime ulaşmaya çalışan bilim dalıdır.

Çağımızda halkbilimi yerine folklor kelimesi de kullanılmaktadır. Folklor terimi ilk defa William John Thomas tarafından önerilmiş bir kavramdır.

Ülkemizde folklor ilk defa İkdam'da Mehmet Fuat Köprülü tarafından kullanılmış daha sonraları bunun yerine halkiyat sözcüğü önerilmişse de folklor sözcüğü daha geniş kitlelerde kendine yer bulmuştur.

Halkbiliminin çalışma alanlarına baktığımız zaman bütün bilim dallarıyla iç içe olduğunu, bütün maddi ve manevi kültürel öğeleri incelediğini görmemiz mümkündür. Çalışmamızda bu öğelerden birisi olan geleneksel sporlardan güreşi ve bu sporla birlikte kurumlaşmış olan Kırkpınar Güreşlerini inceledik.

Çalışmamızın birinci bölümünde Kırkpınar denince akla gelen ilk halk bilimsel öğe olan güreş sporunu tafsilatıyla anlatmaya çalıştık. Alt başlıklar halinde güreş sporunun kökeni, gelişimi ve Türklerde uygulanış şekillerini ele aldık. Kırkpınar güreşlerinin esası yağlı güreş olduğu için bilhassa yağlı güreşi detaylı bir şekilde incelemeyi uygun gördük.

Çalışmamızın ikinci bölümünü, yine iki bölüm halinde inceledik. Birinci bölümde mekan, köken ve kültürel bellek bağlamında Kırkpınar Güreşleri'ni anlatmaya çalıştık. Bu bölümde Kırkpınar'ın tarihi, yeri, zamanı ve bunları ortaya çıkaran efsane ve kültlerle, güreşlerin öncesinde ve sonrasında yapılan bir takım ritüelleri inceledik. İkinci bölümde ise Kırkpınar Güreşleri etrafında oluşmuş somut ve soyut kültürel unsurları incelemeye çalıştık ve Mahmut Yar-ı Veli'nin hangi meslek grubunun piri olduğu konusunda görüşlerimizi dile getirdik.

Sonuç kısmında, çalışmamızdan çıkarılabilecek senteze yer verirken, Kırkpınar Güreşleri'nin UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesine girmesini konu ettik ve çalışmamızı yaparken karşılaştığımız güçlükleri anlattık.
 
Dervişoğlu, M. Kırkpınar Güreşleri'nin Halk Bilimsel Açıdan İncelenmesi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Türk Edebiyatı Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.

Tam metin için tıklayınız.