Orijinal İsmi: The Byerley Türk - The Incredible Story of the World's First Thoroughbred
Yazar: Jeremy James
Türü: Roman
Kitap İngiliz Atlarının atası, Karaman Cinsi, Osmanlı ordusuna mensup bir savaş atı olan, Türk atı Azaraks’ın hikayesini anlatıyor.
Azaraks ismi babasının Ateş olan isminin ilk harfi A ile Annesinin Zarif olan isminin Zar kısmının birleştirilmesi ile oluşturulmuş ve ateşin oğlu anlamına geliyor.
Osmanlı ordusuna mensup bir savaş atı olan Azaraks önce Viyana ve Budin kuşatmalarında bulunmuş. Daha sonra Buda kuşatmasında Avusturya ve müttefiklerinin Buda’yı geri alması sonucunda seyisi ile esir düşmüş ve Yüzbaşı Robert Byerley tarafından İngiltere’ye götürülmüş.
At ile birlikte seyisinin de götürülmüş olması manidar, kim bilir atçılık adına bilmedikleri neler öğrendiler o seyisten. Seyisi olmadan atı zapt etmekte zorluk yaşamış olmaları da muhtemel.
Azaraks’ın İngiltere'ye götürüldüğü yıllarda at yarışları İngiltere’de yeni yeni başlamaktaydı. Kuzey İrlanda’da düzenlenen Kraliyet Koşusunu kazandıktan sonra bütün yarışçılar ve yetiştiricilerin dikkatini çekti ve aygır olarak birçok talep almaya başladı. İlk tayı Basto 1701 yılında doğdu.
Kitabı okurken tarih kitabı olmadığını, bir roman olduğunu göz önünde bulundurmakta fayda var. Bunun yanında yazarın kitabı yazmak için bir çok araştırmalar yaptığını da biliyoruz. Necip Fazıl Kısakürek’in 1958 Tarihli At’a Senfoni kitabından da Azaraks’dan kısaca bahsediliyor.
Bugün İngiltere’de bir atın safkan Thoroughbred sayılabilmesi için Byerley Türk’ün torununun torunu olan Herod (1758), Godolphin Arabian’ın torunu olan Matchem (1748) ve Darley Arabian’nın torunu olan Eclipse (1764) kanlarından gelme şartı konulmuştur.
